تابلو برق Metal Clad چیست؟ بررسی انواع تابلو برق Metal Enclosed و کاربرد آن‌ها

تابلو برق Metal Clad یکی از انواع تابلو برق‌های صنعتی و فشار متوسط است که ساختاری ایمن و تفکیک‌شده دارد. در این نوع تابلو برق، بخش‌های مختلف داخلی مانند باسبار، سر کابل، تجهیزات کنترل و کلید از یکدیگر جدا می‌شوند. این طراحی باعث افزایش ایمنی، کاهش احتمال گسترش خطا و دسترسی بهتر به تجهیزات هنگام تعمیر و نگهداری می‌شود.

تابلو برق Metal Clad در واقع نمونه‌ای از تابلو برق Metal Enclosed محسوب می‌شود، اما تفاوت مهم آن با بسیاری از تابلوهای Metal Enclosed در نحوه تفکیک محفظه‌های داخلی است. در صورت بروز خطا در یکی از بخش‌ها، تفکیک فیزیکی محفظه‌ها کمک می‌کند خطا و آثار آن به سایر قسمت‌های تابلو منتقل نشود.

به همین دلیل، تابلوهای Metal Clad در پروژه‌های صنعتی، پست‌های برق، کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها و سیستم‌های توزیع برق که ایمنی و قابلیت اطمینان اهمیت زیادی دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تابلو برق Metal Clad چیست؟

تابلو برق Metal Clad نوعی تابلو برق با محفظه فلزی است که اجزای اصلی آن به بخش‌های جداگانه تقسیم شده‌اند. هدف از این تفکیک، افزایش ایمنی اپراتور، محدود کردن اثر خطا و فراهم کردن شرایط مناسب برای سرویس و تعمیر تجهیزات است.

در ساختار معمول تابلو برق Metal Clad، قسمت‌های مختلف تابلو از یکدیگر جدا هستند و هر بخش وظیفه مشخصی دارد. این موضوع باعث می‌شود در هنگام بروز خطا، احتمال آسیب دیدن سایر قسمت‌ها کاهش پیدا کند.

یکی از ویژگی‌های مهم این تابلوها، تفکیک مسیرهای قدرت، باسبار، کابل و تجهیزات کنترلی است. البته نوع دقیق تقسیم‌بندی محفظه‌ها می‌تواند با توجه به طراحی تابلو، سطح ولتاژ و استاندارد مورد استفاده در پروژه متفاوت باشد.

تابلو برق Metal Clad به چند بخش تقسیم می‌شود؟

ساختار داخلی تابلو برق Metal Clad معمولاً شامل چهار بخش اصلی است:

۱. محفظه باسبار

در این قسمت، شینه‌ها یا باسبارهای اصلی تابلو قرار می‌گیرند. باسبار وظیفه انتقال و توزیع انرژی الکتریکی بین قسمت‌های مختلف تابلو را بر عهده دارد.

تفکیک محفظه باسبار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در صورت بروز خطا، طراحی مناسب محفظه می‌تواند از انتقال آثار خطا به سایر بخش‌های تابلو جلوگیری کند.

۲. محفظه سر کابل

محفظه سر کابل محلی است که کابل‌های ورودی و خروجی و اتصالات مربوط به آن‌ها قرار می‌گیرند. طراحی مناسب این قسمت، دسترسی بهتر برای کابل‌کشی، تست و تعمیرات را فراهم می‌کند.

محل ورود کابل‌ها نیز می‌تواند بر اساس طراحی تابلو از قسمت بالا یا پایین در نظر گرفته شود.

۳. محفظه LV یا کنترل

در محفظه LV تجهیزات مربوط به کنترل، اندازه‌گیری و حفاظت قرار می‌گیرند. تجهیزات نصب‌شده در این بخش می‌توانند شامل تجهیزات اندازه‌گیری، رله‌های حفاظتی، تجهیزات کنترلی و سایر اجزای مورد نیاز سیستم باشند.

جدا بودن بخش کنترل از قسمت‌های قدرت، علاوه بر افزایش نظم تابلو، به کاهش ریسک تماس ناخواسته با قسمت‌های دارای ولتاژ بالا کمک می‌کند.

۴. محفظه کلید

کلید قدرت و تجهیزات مرتبط با آن در این قسمت قرار می‌گیرند. در بسیاری از تابلوهای Metal Clad، کلید به صورت کشویی طراحی می‌شود تا امکان خارج کردن آن برای تعمیر، تست یا سرویس ساده‌تر باشد.

این ساختار یکی از دلایل استفاده گسترده از تابلوهای Metal Clad در سیستم‌هایی است که قابلیت تعمیر و نگهداری اهمیت زیادی دارد.

تفاوت تابلو برق Metal Clad و Metal Enclosed

تابلو برق Metal Clad را می‌توان یکی از انواع تابلو برق Metal Enclosed دانست، اما بین این دو از نظر ساختار داخلی تفاوت وجود دارد.

در تابلوهای Metal Clad، محفظه‌های داخلی به صورت مشخص از یکدیگر تفکیک شده‌اند. این جداسازی باعث می‌شود بخش‌هایی مانند باسبار، کلید، کابل و تجهیزات کنترلی استقلال بیشتری داشته باشند.

در مقابل، در برخی تابلوهای Compartment Type یا تابلوهای Metal Enclosed با ساختار ساده‌تر، محفظه‌ها ممکن است به صورت کامل از یکدیگر جدا نشده باشند.

در نتیجه، هنگام انتخاب تابلو برق نباید صرفاً به نام Metal Enclosed یا Metal Clad توجه کرد و باید ساختار داخلی، سطح ولتاژ، نوع تجهیزات، استاندارد طراحی و نیاز پروژه نیز بررسی شود.

تقسیم‌بندی انواع تابلو برق

تابلوهای برق را می‌توان بر اساس نحوه نصب، ساختار، کاربرد و نحوه دسترسی به تجهیزات به گروه‌های مختلفی تقسیم کرد. برخی از انواع رایج عبارت‌اند از:

تابلو برق فیکس (Fix)

تابلو برق فیکس یکی از ساختارهای رایج تابلوهای صنعتی است. در این مدل، تجهیزات در محل مشخصی داخل تابلو نصب می‌شوند و برخلاف تابلوهای کشویی، امکان خارج کردن سریع هر فیدر به صورت کشویی وجود ندارد.

این تابلوها برای بسیاری از پروژه‌های صنعتی و توزیع برق مورد استفاده قرار می‌گیرند و از نظر ساختار معمولاً ساده‌تر و اقتصادی‌تر از تابلوهای کشویی هستند.

تابلو برق ایستاده چندمنظوره (Multi Purpose)

تابلوهای ایستاده چندمنظوره یا Multi Purpose به صورت ایستاده نصب می‌شوند و امکان نصب تجهیزات مختلف در آن‌ها وجود دارد.

با توجه به طراحی تابلو می‌توان تجهیزات کنترل، قدرت، پنوماتیک و سایر تجهیزات مورد نیاز را در این نوع تابلوها نصب کرد.

این مدل زمانی کاربرد دارد که پروژه به یک محفظه ایستاده با قابلیت استفاده برای تجهیزات متنوع نیاز داشته باشد.

تابلو برق دیواری (Wall Mounting)

تابلو برق دیواری یا Wall Mounting برای نصب روی دیوار طراحی می‌شود و معمولاً در پروژه‌هایی کاربرد دارد که فضای کافی برای نصب تابلوهای ایستاده وجود ندارد.

تابلوهای دیواری را می‌توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد:

• تابلو برق دیواری روکار (On Surface)

• تابلو برق دیواری توکار (Flush Mounting)

در تابلوهای روکار، محفظه روی سطح دیوار نصب می‌شود؛ در حالی که در مدل توکار، بخشی از محفظه داخل دیوار قرار می‌گیرد و ظاهر یکپارچه‌تری ایجاد می‌کند.

تابلو برق Rack

تابلوهای Rack ساختاری قفسه‌ای دارند و تجهیزات مختلف می‌توانند روی قسمت‌های مختلف آن نصب شوند.

از این ساختار برای نصب تجهیزات اندازه‌گیری، کنترل، مخابراتی، الکترونیکی و تجهیزات مشابه استفاده می‌شود. طراحی Rack باعث می‌شود تجهیزات به صورت منظم و طبقه‌بندی‌شده در یک مجموعه قرار بگیرند.

تابلو برق Swing

تابلو Swing را می‌توان یکی از انواع تابلوهای Rack دانست که دارای بخش متحرک یا درب لولایی برای دسترسی بهتر به تجهیزات است.

یکی از مزایای این ساختار، امکان دسترسی آسان‌تر به قسمت پشت تجهیزات است. این ویژگی در زمان تعمیرات و سرویس تجهیزات می‌تواند بسیار کاربردی باشد.

به دلیل طراحی خاص و امکانات بیشتر، تابلوهای Swing معمولاً قیمت بالاتری نسبت به برخی ساختارهای ساده‌تر دارند.

تابلو برق کشویی (Withdrawable)

تابلو برق کشویی یا Withdrawable به گونه‌ای طراحی می‌شود که تجهیزات یا فیدر مربوطه قابلیت حرکت و خارج شدن از موقعیت کاری خود را داشته باشد.

این ویژگی باعث می‌شود عملیات سرویس، تست و تعمیرات با سهولت بیشتری انجام شود و در پروژه‌هایی که قابلیت نگهداری و بهره‌برداری اهمیت زیادی دارد، استفاده از تابلوهای کشویی مزیت محسوب می‌شود.

تابلو برق کنترل موتورها (MCC)

تابلو برق Motor Control Center یا MCC برای کنترل و مدیریت موتورهای الکتریکی استفاده می‌شود. در بسیاری از پروژه‌های صنعتی که تعداد زیادی موتور وجود دارد، استفاده از MCC امکان مدیریت متمرکز تجهیزات موتوری را فراهم می‌کند.

تابلوهای MCC می‌توانند به صورت کشویی طراحی شوند. در این حالت، هر واحد یا فیدر مربوط به موتور قابلیت دسترسی و جابه‌جایی مناسب‌تری دارد.

کشویی بودن تابلو MCC باعث افزایش انعطاف‌پذیری و سهولت تعمیرات می‌شود، اما به دلیل تجهیزات و ساختار پیچیده‌تر، معمولاً هزینه ساخت آن نسبت به تابلوهای ساده‌تر بیشتر است.

تابلو برق مرکز قدرت (Power Center)

تابلو برق مرکز قدرت یا Power Center یکی از تابلوهای مهم در سیستم توزیع برق صنعتی است که برای تغذیه تابلوهای پایین‌دست، از جمله تابلوهای MCC، استفاده می‌شود.

این تابلو می‌تواند وظیفه توزیع انرژی الکتریکی بین چند تابلو را بر عهده داشته باشد. به همین دلیل، در بسیاری از پروژه‌های صنعتی بعد از پست اصلی یا در بخش‌های اصلی سیستم توزیع برق مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در تابلوهای Power Center معمولاً از کلیدهای قدرت با ظرفیت مناسب استفاده می‌شود و انتخاب تجهیزات باید بر اساس جریان نامی، سطح اتصال کوتاه، سطح ولتاژ و نیازهای حفاظتی پروژه انجام شود.

تابلو برق مدولار چیست؟

تابلو برق مدولار را می‌توان ساختاری پیشرفته‌تر نسبت به تابلو برق فیکس ایستاده دانست. در این نوع تابلو، هر فیدر به صورت یک مدول در تابلو قرار می‌گیرد و معمولاً توسط صفحات فلزی از فیدرهای مجاور جدا می‌شود.

این ساختار باعث نظم بیشتر تجهیزات، تفکیک بهتر فیدرها و دسترسی مناسب‌تر به قسمت‌های مختلف تابلو می‌شود.

تابلوهای مدولار به دلیل انعطاف‌پذیری بالا می‌توانند برای پروژه‌هایی که تعداد زیادی فیدر و تجهیزات مختلف دارند، گزینه مناسبی باشند.

تقسیم‌بندی تابلو مدولار از نظر دسترسی به سر کابل

یکی از روش‌های تقسیم‌بندی تابلوهای مدولار، توجه به نحوه دسترسی به سر کابل و محل انجام اتصالات است.

از این نظر، تابلوها را می‌توان به دو ساختار اصلی تقسیم کرد:

دسترسی از پشت

در این مدل، دسترسی به قسمت سر کابل و اتصالات از پشت تابلو انجام می‌شود. این ساختار معمولاً زمانی انتخاب می‌شود که فضای کافی برای دسترسی از پشت تابلو در محل نصب وجود داشته باشد.

مزیت اصلی آن، ایجاد فضای مناسب برای کابل‌کشی و انجام عملیات تعمیر و نگهداری از قسمت پشتی تابلو است.

دسترسی از جلو

در تابلوهای با دسترسی از جلو، عملیات مربوط به اتصالات و دسترسی به سر کابل‌ها از قسمت جلویی تابلو انجام می‌شود.

در این ساختار معمولاً در کنار درب اصلی تابلو، درب کوچکی به نام درب کناری در نظر گرفته می‌شود. اتصالات کابل‌ها به فیدرها از طریق این قسمت انجام می‌گیرد.

استفاده از تابلو با دسترسی از جلو می‌تواند در پروژه‌هایی که فضای پشت تابلو محدود است، مزیت مهمی محسوب شود.

تابلو برق با ورود کابل از بالا و پایین

سلول‌های تابلو برق را از نظر محل ورود سر کابل‌های ورودی و خروجی نیز می‌توان دسته‌بندی کرد.

در این حالت، دو ساختار اصلی وجود دارد:

• ورود کابل از بالا

• ورود کابل از پایین

انتخاب محل ورود کابل باید بر اساس مسیر کابل‌کشی، شرایط نصب، فضای موجود، نوع پروژه و طراحی سیستم توزیع برق انجام شود.

بنابراین پیش از سفارش تابلو، لازم است محل ورود و خروج کابل‌ها مشخص شود تا ابعاد محفظه کابل و ساختار داخلی تابلو متناسب با نیاز پروژه طراحی شود.

هنگام خرید تابلو برق به چه نکاتی توجه کنیم؟

انتخاب تابلو برق مناسب تنها بر اساس قیمت انجام نمی‌شود. نوع تابلو، سطح ولتاژ، جریان نامی، تعداد فیدرها، تجهیزات مورد استفاده، شرایط محیطی، نحوه نصب و استانداردهای طراحی همگی روی انتخاب نهایی تأثیر دارند.

برای خرید یا سفارش تابلو برق، بهتر است مشخصات فنی پروژه از ابتدا در اختیار سازنده قرار گیرد تا تابلو بر اساس نیاز واقعی طراحی و ساخته شود.

به‌خصوص در تابلوهای Metal Clad، MCC، Power Center و تابلوهای مدولار، طراحی صحیح محفظه‌ها و انتخاب تجهیزات حفاظتی و کنترلی اهمیت زیادی دارد.

سوالات متداول درباره تابلو برق Metal Clad

تابلو برق Metal Clad چیست؟

تابلو برق Metal Clad نوعی تابلو برق با محفظه فلزی و بخش‌های داخلی تفکیک‌شده است که با هدف افزایش ایمنی، کاهش اثر خطا و بهبود قابلیت تعمیر و نگهداری طراحی می‌شود.

تفاوت Metal Clad و Metal Enclosed چیست؟

Metal Clad نوعی ساختار Metal Enclosed است که در آن قسمت‌های مختلف داخلی تابلو مانند باسبار، کلید، کابل و کنترل به شکل مشخص‌تری از یکدیگر جدا شده‌اند.

تابلو برق MCC چه کاربردی دارد؟

تابلو MCC یا Motor Control Center برای کنترل، حفاظت و توزیع برق موتورهای الکتریکی در پروژه‌های صنعتی استفاده می‌شود.

تابلو برق Power Center چیست؟

Power Center یک تابلو توزیع و مرکز قدرت است که برای تغذیه تابلوهای پایین‌دست، از جمله تابلوهای MCC، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تابلو برق مدولار چه مزیتی دارد؟

تفکیک فیدرها، نظم بیشتر تجهیزات، دسترسی مناسب‌تر و امکان طراحی متناسب با نیاز پروژه از مهم‌ترین مزایای تابلوهای مدولار است.

تابلو برق کشویی چه مزیتی دارد؟

ساختار کشویی امکان خارج کردن تجهیزات یا فیدر مربوطه را برای انجام تست، سرویس و تعمیرات آسان‌تر می‌کند.

تابلو برق دیواری روکار و توکار چه تفاوتی دارند؟

تابلو روکار روی سطح دیوار نصب می‌شود، اما در مدل توکار بخشی از محفظه داخل دیوار قرار می‌گیرد. انتخاب بین این دو به شرایط نصب و طراحی پروژه بستگی دارد.

سفارش و خرید تابلو برق

اگر برای پروژه صنعتی خود به تابلو برق Metal Clad، Metal Enclosed، MCC، Power Center، تابلو مدولار یا سایر تابلوهای برق صنعتی نیاز دارید، انتخاب سازنده و طراحی صحیح تابلو اهمیت زیادی دارد.

برای سفارش و دریافت اطلاعات بیشتر درباره تابلو برق می‌توانید با کارشناسان تکین تابلو تماس بگیرید.

دفتر مرکزی: 02177584921
کارخانه: 02176264670

برای آشنایی بیشتر با محصولات و خدمات، می‌توانید از سایت تکین تابلو دیدن کنید:

takintableau.com